Blokkade Straat van Hormuz raakt Afrika hard, maar er zijn ook kansen
In dit artikel:
De oorlog in het Midden-Oosten en de blokkade van de Straat van Hormuz hebben directe gevolgen voor veel Afrikaanse landen: lange rijen bij tankstations, stroomstoringen en het dreigende tekort aan kunstmest verstoren economieën en voedselvoorziening. Doordat scheepvaart via de Straat van Hormuz grotendeels stilvalt en oliedepots in de Golfregio worden aangevallen, raken voorraden vol en schepen kunnen niet lossen. Dat drijft internationale energie- en brandstofprijzen omhoog, met hogere pompkosten in veel Afrikaanse havens als gevolg.
Afrika is niet homogeen: olieproducerende landen zoals Nigeria of Algerije kunnen enige voordelen zien omdat zij ruwe olie exporteren, maar het continent heeft weinig raffinaderijen. Daardoor is ruwe olie zonder verwerking weinig waard voor lokale markten; afgewerkte brandstoffen en diesel moeten vaak van elders komen. Selene Law van het Energy Institute wijst erop dat er maar enkele raffinaderijen zijn en dat grootschalig gebruik van aardgas extra infrastructuur vereist — pijpleidingen en elektriciteitsnetten — waarvoor nu de financiering ontbreekt.
Een ander knelpunt is kunstmest: zo’n 90 procent van de benodigde hoeveelheid wordt geïmporteerd uit de Golfregio. Met stijgende prijzen en vertragingen tijdens het zaaiseizoen kopen boeren minder meststoffen, wat leidt tot lagere opbrengsten en uiteindelijk minder voedsel op de markt. Maddalena Procopio van de Europese Raad voor Internationale Betrekkingen waarschuwt dat dit niet alleen economische schade veroorzaakt, maar ook politieke onrust kan aanwakkeren als basisgoederen duurder worden of schaars raken.
Tegelijk biedt de crisis kansen voor lokale versterking: uitbreiding van raffinagecapaciteit (Nigeria onderzoekt meer verwerking van eigen olie), eigen productie van kunstmest en investeringen in duurzame energie (zon, wind, groene waterstof) zouden de afhankelijkheid van import kunnen verkleinen. Maar die transitie vergt tijd, geld en infrastructuur — middelen die veel Afrikaanse landen momenteel missen. Daardoor blijven de komende maanden risico’s bestaan op hogere voedselprijzen en een toenemende kans op armoede en sociale onrust.