Oorlog in Iran treft Aziatische polyesterleveranciers van wereldwijde fastfashion
In dit artikel:
Sinds de oorlog in Iran zijn de prijzen van fossiele brandstoffen gestegen, wat grote druk zet op polyesterleveranciers en kledingfabrikanten in India en Bangladesh en daardoor de kosten voor fastfashionketens als Zara en H&M kan opdrijven. In Surat, een textielcentrum in de westelijke Indiase staat Gujarat, zegt Filatex (een van India's grootste polyestergarenproducenten) dat de kosten voor PTA en MEG — essentiële, op aardolie gebaseerde grondstoffen voor polyester — bijna 30% zijn gestegen doordat Chinese verkopers prijzen verhogen en aanvoer uit het Midden-Oosten is verstoord.
Leveranciers en toeleveranciers melden hogere uitgaven voor chemicaliën, kleurstoffen en energie. Bindal Silk Mills geeft aan dat de energienood de kostprijs van kleurstoffen sterk omhoog heeft gebracht en tekorten aan kookgas hebben geleid tot vertrek van arbeidsmigranten uit Surat, waardoor de productiecapaciteit daalt. Bij Radheshyam Textile liggen sinds het begin van het conflict de helft van de 200 industriële weefgetouwen voor polyester stil; de dagelijkse productie is teruggelopen van circa 10.000 meter naar 3.500–4.000 meter omdat fabrikanten nieuwe gareninkopen vermijden om prijsverhogingen aan klanten te kunnen ontlopen.
Polyester, goed voor 59% van de wereldwijde vezelproductie, is direct kwetsbaar voor krapte op geraffineerde olieproducten — een situatie verergerd door verstoringen rond de Straat van Hormuz. De prijs van polyesterstapelvezel in India steeg volgens Wood Mackenzie van 100 roepies/kg eind februari naar 126,5 roepies een maand later; nadat de Indiase regering importtarieven verlaagde zakte die prijs iets, maar bleef fors hoger staan. Ook in China zijn de prijzen toegenomen.
Retailers zijn voorlopig deels afgeschermd door vooruitinkopen: Primark meldt dat hun voorraden voor lente/zomer en een groot deel van herfst/winter voorlopig niet worden geraakt. H&M verwacht wel prijsopslagen van Bengaalse leveranciers maar zegt die in eerste instantie te willen opvangen; Inditex, Target, Walmart en IKEA gaven geen of geen inhoudelijk commentaar. Overstap naar gerecycled polyester (gemaakt van plastic flessen) vermindert enigszins de afhankelijkheid van olie, maar rPET vormt wereldwijd nog maar ongeveer 12% van de polyesterproductie.
In Bangladesh, waar de industrie vooral op katoen gericht is, stijgen de kosten voor polyester naaigaren en logistiek door hogere brandstoftarieven. Coats Bangladesh kondigde medio april een prijsverhoging van 15,5% aan wegens snel gestegen oliegerelateerde grondstof- en transportkosten. Branchevertegenwoordigers waarschuwen dat kopers voorzichtiger orders plaatsen; analisten stellen dat als de situatie langer aanhoudt er vraagvernietiging kan optreden: retailers zullen prijzen moeten verhogen, consumenten kunnen minder kopen en productie kan krimpen.
De impact strekt zich ook uit tot schoenen: veel onderdelen van sneakers bestaan uit petrochemische materialen (zoals EVA, synthetisch rubber en polyurethaanschuim), waardoor ook deze sector door hogere olie-afgeleide grondstofkosten wordt geraakt. Amerikaanse schoenenretailers waarschuwen voor brede gevolgen op productkosten en voorraadplanning.
Kortom: aanhoudende verstoringen van oliegerelateerde toeleveringsketens drukken nu al op Aziatische polyester- en textielfabrieken, verminderen productiecapaciteit in belangrijke hubs als Surat en kunnen op termijn leiden tot hogere consumentenprijzen en lagere ordervolumes bij grote kleding- en schoenenmerken.