VS bombardeert Iraanse brug: 'Militaire doelen in Iran raken op'

In dit artikel:

De Verenigde Staten (met Israëlische betrokkenheid) hebben een aanval gemeld op de zogenoemde B1-brug in Iran, een nog in aanbouw zijnde brug die een grote verkeersader tussen twee steden had moeten worden en binnenkort geopend zou worden, zo meldde de Iraanse minister van Buitenlandse Zaken op X. Washington verdedigt de actie door te zeggen dat de brug ook voor militaire doeleinden werd gebruikt – onder meer voor het vervoer van onderdelen van raketten – en rekent haar daarom tot militaire infrastructuur.

Juridische experts reageren verdeeld. Patrick Bolder waarschuwt dat het internationaal humanitair recht normaal gesproken civiele objecten beschermt en dat aanvallen op niet-militaire doelen verboden zijn; hij betwijfelt of een brug ooit uitsluitend door de krijgsmacht wordt gebruikt en noemt de houding van de VS onderdeel van een breder offensief om Iran onder druk te zetten, ook met dreigementen van voormalig president Trump richting het land. Marten Zwanenburg wijst erop dat de Amerikaanse interpretatie van toelaatbare doelen ruimer is dan die in Europa: in de VS worden soms ook faciliteiten aangevallen die bijdragen aan de oorlogseconomie, ook als het niet duidelijk is dat ze direct in de strijd worden ingezet.

Beide experts benadrukken het belang van de principes van onderscheid en proportionaliteit: zelfs wanneer een civiel object deels militair wordt benut, moet nagegaan worden of de aanval onaanvaardbare nevenschade voor burgers veroorzaakt. Indirecte effecten tellen mee – bijvoorbeeld als een brug essentieel is voor evacuatie, toegang tot ziekenhuizen of voedselvoorziening. Als de verwachte burgerlijke schade buitensporig is ten opzichte van het militaire voordeel, kan dat een oorlogsmisdaad opleveren. Volgens critici bevinden de VS zich in een juridisch en moreel grijs gebied door bredere doelstellingen te formuleren en dreigementen uit te spreken om meer infrastructuur te bombarderen.