VS en Iran akkoord over staakt-het-vuren, vlak voor deadline Trump afloopt
In dit artikel:
De Verenigde Staten, Iran en Israël hebben in de nacht van dinsdag op woensdag een voorlopig staakt-het-vuren van twee weken afgekondigd; tijdens dat bestand moeten delegaties in Islamabad (Pakistan) onderhandelen over een definitief akkoord. De aankondiging kwam vlak voordat een door president Trump gestelde deadline voor Iran verliep en viel samen met bemiddelingsinspanningen van Pakistan.
Trump maakte het bestand als eerste bekend op zijn platform Truth Social en koppelde het uitstel aan de eis dat Iran de Straat van Hormuz weer volledig openstelt voor scheepvaart. Iran bevestigde kort daarna het bestand en stemde in met onderhandelingen in Pakistan, dat de rol van tussenpersoon vervulde. Israël heeft formeel nog niet gereageerd, maar internationale media melden op bronnenbasis dat ook Israël meedoet; volgens Israëlische media is het bestand ook van toepassing op de confrontaties met Hezbollah in Libanon.
Voorwaarden en interpretaties lopen uiteen. Het Amerikaanse standpunt verbindt het ingaan van het bestand aan onbelemmerde doorgang door de Straat van Hormuz; Iran stelt daarentegen dat het zijn aanvallen staakt zodra de aanvallen op Iran ophouden — een nuance die Iraanse minister Abbas Araqchi benadrukte. De precieze timing waarop de zeestraat weer vrijgegeven wordt, bleef onduidelijk.
De wapenstilstand is in ieder geval nog niet onmiddellijk volledig zichtbaar: na de bevestigingen waren er meldingen dat luchtafweersystemen werden ingezet door onder meer Israël, de Verenigde Arabische Emiraten, Koeweit en Bahrein. Eerder op de avond was bovendien een aanval op een Iraanse olie-installatie gemeld.
Iran legde een tienpuntenplan voor dat volgens Trump een bruikbaar uitgangspunt is voor de gesprekken; de VS ontvingen het plan via Pakistan. Volgens Trump en officiële Amerikaanse verklaringen is er de afgelopen tijd al veel overleg — direct of indirect — geweest en zouden veel eerdere knelpunten grotendeels zijn weggenomen, maar de komende veertien dagen zijn bedoeld om alles vast te leggen.
Beide zijden claimen de morele overwinning: Iraanse staatsmedia omschreven Trumps verklaring als een herkenbare “terugtrekking” uit anti-Iranretoriek, terwijl Trump het bestand presenteerde als een resultaat waarbij de VS hun militaire doelen hebben bereikt. Of de onderhandelingen soepel verlopen en het geweld daadwerkelijk tot stilstand komt, hangt af van de uitvoering van de voorwaarden en het herstel van veilige scheepvaart door de Straat van Hormuz.