VS en Iran schuiven kernconflict opzij met wapenstilstandsdeal
In dit artikel:
De VS en Iran bespreken een voorlopig raamwerk dat moet zorgen voor een tijdelijke wapenstilstand en beperkte economische verlichting, maar fundamentele geschilpunten blijven onbeslist. Het concept voorziet in ongeveer zestig dagen zonder wederzijdse militaire aanvallen en een gefaseerde heropening van de Straat van Hormuz, wat ruimte moet geven voor vervolgonderhandelingen over het nucleaire programma, sancties en regionale veiligheid.
In ruil voor die pauze zou Iran deels toegang krijgen tot bevroren tegoeden — naar schatting zo’n 24 miljard dollar, waarvan mogelijk de helft vrijgegeven wordt — en wordt gesproken over een internationaal investeringsfonds voor Iraanse wederopbouw dat volgens Iraanse bronnen ooit tot 300 miljard dollar zou kunnen oplopen (dat laatste is niet door andere partijen bevestigd). Cruciale kwesties blijven open: Iran zou zijn nucleaire infrastructuur grotendeels behouden en mogelijk alleen tijdelijk verrijking bevriezen, terwijl onduidelijk is wat er met de huidige voorraad verrijkt uranium gebeurt.
Teheran benadrukt dat het voorstel kwetsbaar en omkeerbaar is en eist zichtbare stappen zoals toegang tot tegoeden en blokadeverlichting voordat het definitief toezegt. Iran-expert Ali Hashem wijst erop dat de Iraanse leiding geen haast heeft en dat interne instemming, onder meer van invloedrijke machtsgroepen rond Mojtaba Khamenei, essentieel is — volgens Iraanse logica geldt dat “niets is overeengekomen totdat alles is overeengekomen”.
Aan Amerikaanse zijde roept het voorstel politieke weerstand op, ook gezien de geschiedenis van het 2015‑nucleair akkoord dat president Trump in 2018 opzegde. Diplomaten betwijfelen dan ook of dit raamwerk snel tot een einde van de oorlog leidt: men staat nog ver uit elkaar over de definitieve status van het nucleaire programma, de omvang van sanctieverlichting en Iran’s regionale rol. Teheran koppelt daarnaast kwesties als Libanon en de veiligheid van Hezbollah aan een bredere regeling, en wederzijds wantrouwen voedt de vrees dat het vooral een tijdelijke pauze — geen duurzame oplossing — zal worden.