VS en Iran sluiten op het nippertje een tijdelijk bestand

In dit artikel:

Op het laatste moment bereikten de Verenigde Staten en Iran een tijdelijke wapenstilstand, waardoor een onmiddellijke escalatie werd afgewend. Slechts anderhalf uur voor de Amerikaanse deadline (dinsdagnacht om 02.00 uur CET) kondigde president Donald Trump aan dat beide partijen zich zouden houden aan een bestand van veertien dagen, waarin onderhandelingen moeten plaatsvinden om een definitief einde aan de vijandelijkheden te bewerkstelligen. Ook Israël stemde in met het bestand, al stelde premier Benjamin Netanyahu meteen dat de overeenkomst niet geldt voor de confrontatie met Hezbollah in Libanon.

Als onderdeel van de voorlopige afspraken heeft Iran toegezegd de strategisch belangrijke Straat van Hormuz tijdelijk opnieuw open te stellen voor internationale scheepvaart — een cruciaal punt voor Washington en de wereldhandel. De wereld reageerde opgelucht: de Europese gasprijs daalde met zo’n 20 procent, de olieprijs viel onder de 100 dollar per vat en beurzen maakten een voorzichtig herstel door.

De directe aanleiding voor Iran’s instemming blijft onduidelijk. Trump had herhaaldelijk gedreigd met grootschalige aanvallen op Iraanse civiele infrastructuur en sprak de dramatische woorden: “Een hele beschaving zal vannacht sterven.” Of die retoriek doorslaggevend was, is niet zeker; wel volstond de dreiging om een onmiddellijke militaire confrontatie af te wenden.

Het bestand is voorlopig en geen garantie voor blijvende vrede. Iran heeft via bemiddelaar Pakistan een tienpuntenplan ingediend dat onder meer het opheffen van alle sancties en behoud van controle over de Straat van Hormuz bevat, plus het recht op vreedzame uraniumverrijking. De komende veertien dagen moeten uitwijzen of het fragiele bestand standhoudt en of de onderhandelingen leiden tot een duurzame regeling — met mogelijke gevolgen voor de machtsverhoudingen in het Midden-Oosten.